7 sygnałów, że Twoja firma potrzebuje automatyzacji
Kiedy automatyzować procesy? 7 sygnałów, że firma traci czas i pieniądze na ręcznej pracy, prosty test i wskazówki, od czego zacząć.
Mało która firma decyduje się na automatyzację jednego dnia. Problem rośnie po cichu. Jeszcze jeden arkusz, jeszcze jeden mail do przepisania, kolejna nadgodzina w piątek. Jeśli zastanawiasz się, kiedy automatyzować procesy, przejdź przez siedem sygnałów poniżej i przy każdym uczciwie oceń, czy dotyczy Twojej firmy.
Sygnał 1: te same dane wpisujesz w kilku miejscach
Zamówienie wpada do sklepu. Ktoś przepisuje je do programu magazynowego, potem te same dane trafiają do programu do faktur, a na koniec numer przesyłki wraca ręcznie do sklepu.
Każde przepisanie kosztuje czas i niesie ryzyko pomyłki. Jeśli ta sama informacja jest wpisywana ręcznie dwa razy albo częściej, masz najoczywistszego kandydata do automatyzacji. Dane wpisuje się raz, a połączone systemy przekazują je dalej bez kopiowania.
Załóżmy, że sklep ma 30 zamówień dziennie, a przepisanie jednego między systemami zajmuje 3 minuty. Wychodzi 90 minut dziennie, czyli około 7,5 godziny tygodniowo przy pięciu dniach pracy. Jeden pełny dzień pracy co tydzień.
Sygnał 2: zespół zostaje po godzinach, a sprzedaż stoi
Ludzie siedzą dłużej, a liczba zamówień czy klientów się nie zmienia. To znak, że czas idzie na obsługę procesów, a rozwój czeka na lepsze czasy.
Zapytaj zespół wprost: „Co zajmuje Ci najwięcej czasu, a nie wymaga myślenia?”. Odpowiedzi zwykle wskazują dokładnie te miejsca, od których opłaca się zacząć.
Możesz pójść krok dalej i poprosić o tydzień notatek. Każdy zapisuje, ile minut dziennie spędza na przepisywaniu, szukaniu dokumentów i odpowiadaniu na powtarzalne pytania. Po tygodniu masz dane zamiast wrażeń. Często okazuje się, że najbardziej uciążliwe zadanie wcale nie jest tym, które zabiera najwięcej czasu.
Sygnał 3: te same błędy wracają co tydzień
Zła ilość w zamówieniu. Literówka w nazwie firmy na fakturze. Towar wysłany na stary adres. Pojedyncza pomyłka to drobiazg. Gdy podobne powtarzają się regularnie, przyczyna leży w procesie.
Człowiek, który przez kilka godzin dziennie przepisuje dane, prędzej czy później się pomyli. Zmęczenie i monotonia robią swoje, nawet u najstaranniejszej osoby. Program, który kopiuje dane z jednego systemu do drugiego, nie ma gorszego dnia.
Policz orientacyjnie, ile korekt faktur i telefonów wyjaśniających w miesiącu wynika z błędu przy przepisywaniu. Potem oszacuj, ile trwa obsługa jednej takiej sprawy. Załóżmy 15 przypadków po 20 minut. To 5 godzin miesięcznie na sprzątanie po pomyłkach, nie licząc nerwów klienta, który dostał złą fakturę.
Sygnał 4: firma staje, gdy jedna osoba idzie na urlop
W wielu firmach jest ktoś, kto „wie, jak to działa”. Zna wszystkie arkusze, pamięta wyjątki i wie, który klient ma jaki rabat. Kiedy ta osoba choruje albo wyjeżdża, część spraw czeka na jej powrót.
Na co dzień rozwijam kilka systemów CRM w jednym dużym przedsiębiorstwie i ten schemat widzę regularnie. Zanim cokolwiek zautomatyzujesz, musisz spisać reguły, bo program nie zgadnie, co ktoś „po prostu wie”. Spisane reguły zostają w firmie bez względu na to, kto akurat jest na urlopie. Już samo ich spisanie bywa połową sukcesu.
Sygnał 5: bez dzwonienia do ludzi nie wiesz, co się dzieje
Ile masz dziś otwartych zamówień? Ile faktur jest po terminie? Ilu klientów czeka na ofertę? Jaki był wczoraj obrót w sklepie internetowym, a jaki w stacjonarnym?
Jeśli odpowiedź wymaga telefonu do kilku osób albo czekania na raport z końca miesiąca, decyzje zapadają na wyczucie. Połączone systemy pokazują najważniejsze liczby na bieżąco, w jednym widoku, bez ręcznego zbierania ich z plików. Raport, który ktoś składa co miesiąc przez pół dnia, może się aktualizować sam przy każdym nowym zamówieniu.
Sygnał 6: klienci pytają o rzeczy, które już masz w systemie
Klient pyta, gdzie jest jego paczka. Ktoś sprawdza w systemie kuriera i odpisuje. Ktoś inny prosi o fakturę, więc trzeba ją wygenerować i wysłać. Klient firmy instalacyjnej dzwoni z pytaniem, kiedy przyjedzie ekipa, i ktoś zagląda do grafiku.
Wszystkie te informacje już leżą w Twoich systemach. Brakuje tylko mechanizmu, który przekaże je klientowi. Na przykład po nadaniu paczki system wysyła maila z numerem przesyłki i linkiem do śledzenia. Faktura w PDF wychodzi jako załącznik w chwili, gdy zamówienie zmienia status na „opłacone”. Dzień przed wizytą ekipy klient dostaje SMS z godziną przyjazdu.
Załóżmy 20 zapytań o status dziennie po 4 minuty. Daje to 80 minut dziennie, ponad 6,5 godziny tygodniowo. Do tego każde pytanie przerywa komuś pracę, a powrót do przerwanego zadania też trwa.
Sygnał 7: na każdy wzrost odpowiadasz zatrudnieniem
Więcej zamówień to więcej przepisywania, a więcej przepisywania to kolejna osoba w biurze. Naturalny odruch, tylko że ma swój limit.
Jeśli każdy wzrost sprzedaży wymaga proporcjonalnie większego zespołu obsługi, procesy się nie skalują. Automatyzacja pozwala obsłużyć dwa razy więcej zamówień bez podwajania liczby osób przy biurkach. Nowych ludzi zatrudniasz wtedy do sprzedaży i rozmów z klientami.
Załóżmy, że jedna osoba w biurze obsługuje dziś 40 zamówień dziennie i jest na granicy wydolności. Jeśli sprzedaż wzrośnie do 80, bez zmian w procesie potrzebujesz drugiej osoby. Gdy przepisywanie przejmie integracja, ta sama osoba zajmuje się głównie wyjątkami i ma szansę obsłużyć oba poziomy sprzedaży.
Kiedy automatyzować procesy: prosty test
Weź kartkę i przy każdym z siedmiu sygnałów postaw znak, jeśli dotyczy Twojej firmy.
| Liczba znaków | Co to oznacza |
|---|---|
| 0–1 | Procesy prawdopodobnie działają dobrze. Wróć do tej listy za pół roku. |
| 2–3 | Policz, ile kosztuje ręczna praca w najbardziej obciążonym obszarze. |
| 4 i więcej | Zostaje tylko pytanie, od czego zacząć. |
Następny krok to zamiana przeczucia na liczby. Wybierz proces, który zjada najwięcej czasu, i policz jego roczny koszt według wzoru: liczba osób × godziny tygodniowo × koszt godziny pracy × liczba tygodni pracy w roku. Możesz to zrobić na kartce albo w kalkulatorze kosztu ręcznej pracy.
Załóżmy, że dwie osoby poświęcają na przepisywanie po 7,5 godziny tygodniowo, pełny koszt godziny pracy to 55 zł, a rok ma 48 tygodni pracy. 2 × 7,5 × 55 × 48 = 39 600 zł rocznie. Taka kwota daje Ci punkt odniesienia do rozmowy o kosztach wdrożenia.
Jeśli nie wiesz, który proces wybrać, przejrzyj checklistę 12 procesów do automatyzacji. Pomaga wyłapać obszary, o których łatwo zapomnieć, bo „zawsze tak było”.
Od czego nie zaczynać
Gdy problem jest już widoczny, łatwo wpaść w drugą skrajność. Ja bym unikał dwóch rzeczy.
Pierwsza to kupowanie dużego systemu, zanim opiszesz procesy. Program nie naprawi procesu, którego nikt w firmie nie potrafi rozpisać na kroki. Druga to automatyzowanie wszystkiego naraz. Jeden proces, dobrze wybrany i dopięty do końca, da Ci więcej niż pięć rozgrzebanych.
I jeszcze jedno. Włącz w to osoby, które dziś robią tę pracę ręcznie. Znają wyjątki i pułapki, o których nikt inny nie wie. Bez nich nawet dobrze zbudowany system potknie się na pierwszym nietypowym zamówieniu.